Kısa cevap: Hayır.

Uzun cevap: Evet.

Bir ağ üzerinden aynı ya da farklı hizmetleri sunan birden fazla sunucu olabileceği gibi birden fazla hizmeti sunan tek bir sunucu da olabilir. Örneğin Web Sunucu diye bildiğimiz sunucular hem bir web sunucudur aynı zamanda veri tabanı, e-posta, DNS sunucuları da olarak kullanılabilir ve genel olarak ta böyledir.

Mesela bu web sitenin yayımlandığı sunucu hem bir web sunucusu hem bir veritabanı sunucu hem proxy sunucu hem vpn sunucusu hem küçük ölçekli dosya ve torrent sunucu olarak çalışmakta.

Bir Sunucu Birden Fazla Görevi Nasıl Yerine Getiriyor?

Daha önce yukarıda belirttiğim gibi sununun ne iş yapacağını sadece donanımı belirlemek, yazılımı esas unsurdur. Aldığınız/kiraladığınız bir sunucuya gerekli yazılımları kurarak bir ya da birden fazla hizmeti yerine getirmesini sağlayabilirsiniz. Ben web sunucu için Nginx, veri tabanı için MySQL, proxy için Squid, VPN için Pritunl yazımlılarını kullandım. DNS ve e-posta için bir kurulum yapmadım çünkü bunları bulut sistem olarak kullanıyorum. Yani DNS için Digital Ocean'ın alt yapısını, e-posta için de Google App'i kullanıyorum.

Peki Neden Uzun Cevap "Evet"?

Uzun cevap "Evet" çünkü ticari olarak bir iş yapacaksanız yönetilebilirlik için böyle yapmanız gerekiyor. Bu size ölçeklendirme ve yerine göre genişletme/daraltma'da kolaylık sağlar ama bu blog gibi basit projelerde (Evet bu blog basit bir proje. Hele ki Facebook, Twitter gibi projelerle kıyaslarsak) buna gerek yoktur. Çünkü her bir sunucu ayrı bir maliyet ve yönetim daha fazla o da daha fazla iş gücü gerektirir.

Biraz daha açarsak büyük projelerde web sunucusu da birden fazladır. İsteklerin her birini hızlı ve kaliteli hizmet verebilmek için birden fazla sunucu kurulur ve yük bu sunuculara dağıtılır. Siz bi sayfada A sunucusundan cevap alırken, başka bir sayfadayken B sunucusundan cevap alabilirsiniz. Bunu yük dengeleyici (Load Balancer) yazılım ve donanımları ile sağlarlar. Böyle A sunucusunda bir arıza meydana geldiğinde load balancer bunu fark edip istekleri diğer makinaya yönlendirir. Aynı durum veritabanı, DNS gibi sunucular için de geçerlidir. Son kullanıcı olan bizler ise bunu hiç fark etmeyebiliriz. Olması gereken de budur.

Bu yapıya yapılan yatırımın ana sebebi devamlılık motivasyonu ise karlılıktır. Google'ın sayfaları bir gün açılamadığı durumda milyar dolarlar kaybedebileceği için milyon dolar gerektiren bu alt yapıyı kurmak için hiç çekinmez. Ama benim gibi blog sitesi bir gün açılamadığı durumda öyle milyar dolarlar kaybetmeyi bırakın bir çok kişinin haberi bile olmaz :). O halde benim böyle bir yatırımı yapmamın da bir anlamı olmayacaktır.